RegPEX İşlevsel Bağımsızlık ve Tarafsızlık Politikası

1. Amaç ve Kapsam

Bu belge; RegPEX internet değişim noktasını (IXP) işleten tüzel kişi ile RegPEX altyapısını kullanan üyeler arasında adil, şeffaf ve tarafsız bir ortamın nasıl sağlandığını tanımlar.

RegPEX, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından Altyapı İşletmeciliği Hizmeti (AIH) lisansı kapsamında yetkilendirilmiş 3C1B Telekomünikasyon A.Ş. bünyesinde faaliyet göstermektedir. 3C1B aynı zamanda RegPEX'in kurucu üyesi ve DWDM inter-POP bağlantılarının taşıyıcısıdır.

Bu çok katmanlı yapı — lisans zorunluluğundan doğan hukuki bir gerçeklik olmakla birlikte — uluslararası IX uygulamalarında yaygın bir başlangıç modelidir. Bu belge, söz konusu yapının üyeler için nasıl şeffaf ve denetlenebilir kılındığını açıklar.

2. Tanımlar

3. Hukuki Çerçeve ve Mevzuat Uyumu

3.1 Lisans Durumu

RegPEX, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve BTK Yetkilendirme Yönetmeliği kapsamında 3C1B'ye verilmiş AIH lisansı altında faaliyet göstermektedir. Türkiye'de IXP işletmeciliğine özgü ayrı bir lisans kategorisi bulunmamakta olup AIH lisansı bu faaliyeti kapsamaktadır.

3.2 Rekabet Hukuku Uyumu

3C1B, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki yükümlülüklerini bilmekte ve bu yükümlülüklere uymaktadır. Bu doğrultuda:

• RegPEX altyapısına erişim koşulları tüm üyeler için eşit ve ayrımcı olmayan biçimde uygulanır.
• 3C1B'nin ISS faaliyetleri, diğer üyelerin IX hizmetine erişimini kısıtlayacak şekilde kullanılamaz.
• RegPEX üzerinden gerçekleştirilen trafik mühendisliği kararları, 3C1B'nin ticari çıkarlarından bağımsız tutulur.

3.3 BTK Bildirimleri

Bu politikada tanımlanan işlevsel ayrım yapısı BTK'ya sunulan işletmeci bilgileriyle uyumludur. Yapısal değişiklikler gerektiğinde BTK'ya bildirimi zorunlu değişikliklerle birlikte yapılır.

4. 3C1B'nin Üstlendiği Roller ve Sınırları

3C1B, RegPEX ekosisteminde birbirinden işlevsel olarak ayrılmış üç rol üstlenmektedir. Bu rollerin her biri farklı kurallara, farklı karar mekanizmalarına ve farklı hesap verebilirlik protokollerine tabidir.

4.1 Rol A — IX İşletmecisi

3C1B, RegPEX'i AIH lisansı kapsamında işleten tüzel kişidir. Bu rolde:

• IX altyapısını (switch, route server, monitoring) kurar ve işletir.
• Üyelik başvurularını teknik gereksinimler çerçevesinde değerlendirir.
• Peering politikası, AUP ve teknik gereksinimler belgelerini yönetir.
• Ağ güvenliğine yönelik müdahale yetkisine sahiptir.

Sınır: IX işletmeci rolündeki 3C1B, Kurucu Üye rolündeki 3C1B'ye kural, erişim veya fiyatlandırma açısından herhangi bir ayrıcalık tanıyamaz.

4.2 Rol B — DWDM Taşıyıcısı

3C1B, RegPEX POP'ları arasındaki inter-site DWDM bağlantılarını sağlayan taşıyıcıdır. Bu rolde:

• Ankara ODTÜ, İstanbul, Sofya ve diğer POP'lar arasındaki DWDM devrelerini işletir.
• Devre kalitesini ve SLA taahhütlerini yerine getirmekle yükümlüdür.
• Taşıyıcı olarak IX fabric üzerindeki trafiği içerik bazında izleyemez, şekillendiremez veya önceliklendiremez.

Sınır: Taşıyıcı rolündeki 3C1B, başka bir IX üyesinin de aynı güzergahta DWDM veya alternatif bağlantı sağlamak istemesini engelleyemez. RegPEX, gelecekte farklı bir taşıyıcıya geçiş yapma hakkını saklı tutar.

Taşıyıcı SLA: 3C1B'nin taşıyıcı olarak taahhüt ettiği devre parametreleri (kapasite, MTU, uptime), RegPEX ile 3C1B arasında ayrı bir toptan hizmet sözleşmesinde tanımlanır ve RegPEX web sitesinde özet olarak yayımlanır.

4.3 Rol C — Kurucu Üye (AS6823)

3C1B'nin ISS kolu, AS6823 ASN'i ile RegPEX'e bağlanan bir IX üyesidir. Bu rolde:

• Diğer üyelerle aynı teknik gereksinimlere ve politikalara tabidir.
• Ayrı bir üyelik sözleşmesi imzalar.
• Peering LAN üzerinden eşit koşullarda IP adresi ve port tahsisi alır.
• Route server'dan diğer üyelerle özdeş filtreleme kurallarına tabi tutulur.

Sınır: Kurucu Üye olması, 3C1B'ye herhangi bir üyelik muafiyeti, indirimli ücret, öncelikli port tahsisi veya politika istisnası tanımaz.

5. İşlevsel Ayrım Mekanizmaları

5.1 Muhasebe ve Bütçe Ayrımı

RegPEX, 3C1B'nin muhasebe sisteminde ayrı bir maliyet/gelir merkezi olarak izlenir. Bu çerçevede:

• IX altyapısına ilişkin yatırım ve işletme maliyetleri 3C1B ISS faaliyetlerinden ayrı raporlanır.
• Taşıyıcı devreleri için ödenen bedel, piyasa koşullarına uygun olarak belgelenir.
• Yıllık gelir-gider özeti üyelerle paylaşılır.

5.2 Operasyonel Ayrım

• NOC erişimi: IX fabric'e yapılan tüm konfigürasyon değişiklikleri, hangi kullanıcı kimliği altında, hangi zaman damgasıyla ve ne değiştirildiği bilgisiyle log'lanır. Bu loglar periyodik olarak gözden geçirilir.
• Görev ayrımı: IX operasyon kararlarını veren personel, 3C1B'nin ISS satış ve pazarlama birimlerinden operasyonel olarak bağımsızdır.
• Konfigürasyon politikası: IX fabric'i etkileyen herhangi bir konfigürasyon değişikliği için değişiklik yönetim süreci (docs/noc-procedures.md) uygulanır; 3C1B ISS lehine istisnai değişiklik yapılamaz.

5.3 Teknik Ayrım

Teknik sınırlar docs/ix-iss-separation-policy.md belgesinde ayrıntılı olarak tanımlanmıştır. Özet kurallar:

IX fabric'i üzerinden 3C1B ISS trafiği taşınması teknik olarak mümkün olmayan biçimde konfigüre edilir ve bu durum infra/junos/ konfigürasyon dosyalarında belgelidir.

6. Trafik Tarafsızlığı

RegPEX, tüm üyelerin trafiğini eşit şekilde işler. Hiçbir koşulda:

• Belirli bir üyenin trafiği önceliklendirilemez veya geciktirilemez.
• 3C1B ISS'nin rekabet ettiği üyelerin trafiği farklı muameleye tabi tutulamaz.
• IX fabric üzerindeki QoS veya trafik şekillendirme ayarları, üyeler arasında asimetrik biçimde uygulanamaz.
• Route server filtreleme kuralları, belirli bir üye veya AS grubuna farklı şekilde tatbik edilemez.

Bu ilkenin ihlali, RegPEX yöneticileri için aynı zamanda 4054 sayılı Kanun kapsamında hukuki sorumluluk doğurabilir.

7. Fiyatlandırma Tarafsızlığı

• Üyelik ücretleri tüm üyeler için aynı tarife cetvelinden hesaplanır (policies/tr/pricing.mdx).
• 3C1B'nin Kurucu Üye sıfatı, herhangi bir fiyat muafiyeti veya indirimi kapsamaz.
• Taşıyıcı devreleri için 3C1B'ye ödenen bedel, belgelenmiş toptan piyasa fiyatlarıyla orantılı tutulur.
• Fiyatlandırma politikası değişikliklerinde 3C1B Kurucu Üye sıfatıyla diğer üyelerle birlikte önceden bildirime tabi tutulur.

8. Yönetişim ve Denetim

8.1 Mevcut Yapı

RegPEX şu anda 3C1B'nin iç yönetim yapısı çerçevesinde yönetilmektedir. IX operasyonuna ilişkin kararlar, tanımlı karar protokolleri ve bu belgede yer alan ilkeler çerçevesinde alınır.

8.2 Üye Danışma Komitesi

Kuruluş eşiği

Komite, aşağıdaki iki koşulun aynı anda karşılandığı tarihten itibaren doksan (90) gün içinde oluşturulur:

1. En az üç (3) bağımsız üye: 3C1B ile sermaye, yönetim veya münhasır ticari bağı bulunmayan; RegPEX altyapısını, transit hizmetini veya DWDM devresini 3C1B'den temin etmeyen en az üç aktif üye.
2. Toplam en az beş (5) aktif üye: 3C1B dahil toplam üye sayısı.

Bağımsızlık değerlendirmesi RegPEX yönetimi tarafından yapılır; itiraz halinde şikayet mekanizması (§8.3) işletilir.

Karar yetki sınırları

Komite, sahip olduğu yetkiler bakımından iki kategoriye ayrılır:

Bağlayıcı kararlar — Komite doğrudan karar alır:

• Mevcut IX işletme bütçesi (üye aidatlarından gelen gelir havuzu) içindeki harcama önceliklerini belirlemek
• Peering politikası, AUP ve teknik gereksinimler belgelerinde değişiklik önermek ve onaylamak (fiyatlandırma hariç)
• Yeni üyelik başvurularını kabul veya reddetmek
• Bu politika kapsamındaki şikayet süreçlerini yürütmek

Danışma kararları — Komite önerir, 3C1B onaylar:

• Yeni POP açılması veya mevcut POP kapatılması
• Altyapı yatırımları (yeni donanım, kapasite artışı, yeni yazılım lisansı)
• Taşıyıcı değişikliği veya ek taşıyıcı eklenmesi
• Fiyat tarifesinde değişiklik
• Bu belgenin kendisinde değişiklik

Danışma kategorisindeki konularda 3C1B, komite önerisini dikkate almakla yükümlüdür; ancak nihai karar ve finansman sorumluluğu 3C1B'de kalır. 3C1B bir komite önerisini reddederse gerekçesini yazılı olarak komiteye bildirir ve bu gerekçe toplantı tutanağına eklenir.

Bütçe ilişkisi

Komitenin bağlayıcı karar alanı olan işletme bütçesi, üye aidatlarından elde edilen gelirle sınırlıdır. Komite bu bütçeyi aşan harcamalara veya yeni yatırım taahhütlerine karar veremez. Yatırım kararları — altyapıyı kuran, lisansı taşıyan ve riski üstlenen taraf sıfatıyla — 3C1B'nin münhasır yetkisindedir.

İşleyiş kuralları

• Her aktif üye komitede eşit oy hakkına sahiptir. 3C1B'nin Kurucu Üye sıfatı ek oy doğurmaz.
• Toplantılar en az altı (6) ayda bir yapılır; olağanüstü toplantı herhangi bir üyenin yazılı talebiyle on beş (15) gün içinde toplanır.
• Bağlayıcı kararlar, katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır; eşitlik halinde oturum başkanının oyu belirleyicidir.
• Toplantı tutanakları en geç on (10) iş günü içinde tüm üyelerle paylaşılır.

8.3 Şikayet Mekanizması

Bir üyenin bu politika kapsamında tarafsızlık veya eşit muamele ilkesinin ihlal edildiğine dair somut gerekçeye dayalı şikayeti varsa:

1. Şikayet legal@regpex.tr adresine yazılı olarak iletilir.
2. RegPEX yönetimi şikayeti on beş (15) iş günü içinde yazılı olarak yanıtlar.
3. Yanıt tatmin edici bulunmazsa şikayet, Üye Danışma Komitesi'ne (kurulduktan sonra) taşınabilir.
4. Komitenin de tatmin edici sonuç üretememesi halinde BTK'ya başvuru hakkı saklıdır.

9. Şeffaflık Taahhütleri

RegPEX aşağıdaki bilgileri düzenli olarak kamuya açık tutar:

10. Politika İhlali ve Yaptırımlar

Bu politikanın ihlali — özellikle trafik tarafsızlığı ve eşit muamele ilkelerine aykırılık — aşağıdaki sonuçları doğurabilir:

1. İlgili personelin IX operasyonel görevinden uzaklaştırılması
2. Üye bildirimi ve kamuoyu açıklaması
3. Üye tazminat talebi
4. BTK'ya olay bildirimi
5. Rekabet Kurumu'na ihbar yükümlülüğünün doğması

11. Politika Değişiklikleri

• Bu politikada yapılacak değişiklikler en az 60 gün önceden duyurulur (diğer politikalar için geçerli 30 günlük sürenin iki katı).
• Değişiklikler Üye Danışma Komitesi'ne sunulur (kurulduktan sonra).
• Trafik tarafsızlığı ve eşit muamele ilkelerine ilişkin §6 ve §7 maddeleri, üyelerin beşte dördünün (4/5) onayı olmaksızın daraltıcı biçimde değiştirilemez.

12. Bağımsız Ulusal IX — İyi Niyet Politikası

RegPEX, Türkiye'nin internet ekosisteminin gelişmesini destekleyen bir proje olarak kurulmuştur. Bu vizyon doğrultusunda 3C1B aşağıdaki iyi niyet taahhüdünü kamuya açık olarak beyan eder.

Türkiye genelini kapsayan, bağımsız bir dernek veya vakıf bünyesinde, kâr amacı gütmeyen ve tüm IX üyelerinin eşit koşullarda yer alabileceği bir ulusal internet değişim noktasının;

• Fiilen aktif olarak işlediği,
• Operasyonel bağımsızlığının ve kurumsal yapısının mevcut üyeler tarafından açıkça görülebildiği

durumlarda, RegPEX mevcut tüm aktif üyelerine böyle bir yapıya katılıp katılmak istediklerine yönelik bir üye anketi açacaktır.

Anket ve karar çerçevesi:

• Anket tüm aktif üyelere eşit koşullarda iletilir ve en az 30 gün açık kalır.
• Oy kullanan üyelerin üçte ikisinin (%66,7) katılma yönünde görüş bildirmesi ve ilgili bağımsız IX'in bu entegrasyona açıkça onay vermesi durumunda RegPEX, entegrasyon için resmi bir çalışma süreci başlatacaktır.
• Çalışma sürecinin koşulları, kapsamı ve takvimi taraflar arasında müzakereyle belirlenir; bu madde herhangi bir devir zorunluluğu veya somut taahhüt doğurmaz.
• Anket sonuçları tüm üyelerle paylaşılır.

Bu madde herhangi bir tarafı hukuki olarak bağlamaz; RegPEX'in Türkiye internet ekosistemi için sürdürdüğü iyi niyet beyanıdır.

13. İletişim

• Tarafsızlık ve şikayetler: İletişim Formu — konu alanına "Tarafsızlık şikayeti" yazınız
• Genel politika soruları: İletişim Formu
• NOC: noc@regpex.tr / +90 (312) 486 01 86

Bu politika, RegPEX'in işlevsel bağımsızlığını ve tüm üyelere eşit muamele ilkesini belgelemek amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki yorum gerektiren durumlarda bir avukattan bağımsız görüş alınması tavsiye edilir. Belge son güncelleme tarihi: 2026-03-24.